محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
314
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
داده بودند . مذهبشان متضمن بسيارى از تعاليم انقلابى بود . مرابطون آنان را كشتند و كسانى كه باقى ماندند به مذهب سنت گرويدند . مرابطون بلاد سوس را زير پى سپردند و بر سراسر نواحى آن مستولى شدند . عبد اللّه بن ياسين از مرابطون بر آن واليانى گماشت و آنان را به پيروى عدالت و سنت فرمان داد و گفت به گرفتن زكات و عشريهها اكتفا كنند و جز اين از هيچكس هيچچيزى نستانند . مرابطون سپس از جبال اطلس گذشتند و آهنگ بلاد مصموديان ( مصامده ) كردند و در جبال درن پيش رفتند و ورده و شفشاوه و نفيس و ديگر بلاد منطقهء جدميوه را تصرف نمودند . قبايل آن ناحيه با ايشان بيعت كردند ؛ سپس رهسپار شهر اغمات شدند . اين شهر در اين زمان در تصرف مغراوه بود و امير آن لقوط بن يوسف بن على المغراوى نام داشت . اغمات را محاصره كردند . لقوط بشدت از شهر دفاع كرد ، ولى مقاومت را بيهوده يافت و شبهنگام در پردهء تاريكى خود وزن و فرزند و اطرافيانش فرار كردند و در حمايت بنى يفرن امراى تادلا قرار گرفتند . عبد اللّه بن ياسين و لشكرش مرابطون در سال 449 ه اغمات را گرفتند . عبد اللّه دو ماه در آنجا درنگ كرد تا لشكرش بياسود ؛ سپس قصد بلاد بنى يفرن نمود و تادلا را مورد حمله قرار داد و آن را بستد و از بنى يفرن هركه در آنجا بود بكشت و بر لقوط المغراوى دست يافت و به قتلش آورد . زينب زن او دختر اسحاق النفزاوى بود و به زيبايى و خردمندى مشهور . امير ابو بكر ابن عمر اللمتونى او را به زنى گرفت . عبد اللّه بن ياسين چون امور اين منطقه را انتظام داد به تامسنا لشكر برد تا با قبايل بر غواطه كارزار كند . اين قبايل را همه مذهبى بود اباحى كه با احكام اسلام منافات داشت . اين مذهب را مردى يهودى الاصل به نام صالح بن طريف البرناطى - منسوب به برناط دژى از اعمال شذونه در اندلس - تأسيس كرده بود . صالح بن طريف در اوايل قرن دوم هجرى به منطقهء تامسنا آمد و مذهب خود را در ميان مردم آن ناحيه رواج داد . مردم اين منطقه بدوى و جاهل بودند . صالح دعوى پيامبرى نمود و گفت قرآن جديدى بر او نازل شده است و برخى از سورههايش را نيز براى آنان مىخواند و مىگفت او همان مهدى است كه بايد در آخر الزمان خروج كند . نماز را منحصر كرد به پنج ركعت در روز و پنج ركعت در شب و روزه را به ماه رجب برد و گفت هركس هرقدر كه زن بگيرد مباح است و از اينگونه احكام . به مرور زمان يارانش افزون شدند . در